Geschiedenis Oosterkerk Geschiedenis Oosterkerk


Achtergrond: van Hervormde Evangelisatie tot Hervormde Wijkgemeente Oosterkerk

De wortels van de Hervormde Morgenstergemeente en Wijkgemeente Oosterkerk
liggen in de “Hervormde Evangelisatie”, een groep mensen die ’s zondags bij elkaar
kwam in het gebouw van de voormalige Christelijke School, Dorpsstraat 144. Deze
Hervormde Evangelisatie werd geleid door het bestuur van de “Vereniging tot
verbreiding der Gereformeerde beginselen in de Nederlandse Hervormde Kerk”,
opgericht in 1926. De bestuursleden waren geen ambtsdrager en vormden dus ook
geen kerkenraad. De bijeenkomsten leken op kerkdiensten en werden vaak geleid
door evangelisten, maar de sacramenten werden niet bediend in de “Evangelisatie”.
De heer J. A. Kruithof, in 1950 hulpprediker te Monster geworden, heeft geprobeerd
om de “Evangelisatie” in Zoetermeer weer met de Hervormde gemeente in
verbinding te brengen. Met de komst van ds. Van Wingerden (predikant in
Zoetermeer van 1962-1968; na ca. 30 voorafgaande beroepen!) kreeg deze
Evangelisatie een plaats binnen de Hervormde gemeente.
Met het creëren van een tweede predikantsplaats kreeg de Hervormde Gemeente
van Zoetermeer een nieuwe indeling: Wijk I (confessioneel van karakter, ds.
Pietersma) en Wijk II (Gereformeerde Bonds karakter, ds. Van Wingerden). Tot aan
de bouw van de Morgensterkerk, die in 1965 voltooid werd, deelden de beide wijken
de Oude Kerk van Zoetermeer. Na het vertrek van ds. Van Wingerden, werd ds.
G.Boer predikant van Wijk II van 1969 tot aan zijn overlijden op 17 januari 1973. In
oktober 1971 moest ds. Boer vanwege zijn broze gezondheid emeritaat aanvragen,
maar hij bleef de gemeente nog twee dagen per week dienen als bijstand in het
pastoraat.
 
De oorsprong van Wijkgemeente Oosterkerk
Ds. Boer nam in 1970 het initiatief om kerkdiensten te gaan beleggen in Meerzicht,
aanvankelijk in de gymzaal die later is omgebouwd tot kerkelijk centrum De Oase,
later in het nabijgelegen aanloopcentrum. Ongeveer 80 – 100 personen bezochten
de diensten. Je zou de diensten in Meerzicht dus het begin van de huidige
Wijkgemeente Oosterkerk kunnen noemen.
Drs. C. Blenk zouden we als de eerste missionair werker (toen nog evangelist
genoemd) in de geschiedenis van onze wijkgemeente kunnen beschouwen. In 1968
was de uitbreiding van Zoetermeer gestart met de bouw van de wijk Palenstein en
begon de groei van een dorp van 7500 tot een stad van 125.000 inwoners. Ds. Boer
bevestigde drs. Blenk als evangelist. Hij werkte van 1971 – 1974 vooral in de
nieuwbouwwijken van Zoetermeer.
Van 1973-1982 was ds. Iz. Kok predikant in Zoetermeer. Toen in 1977 ook ds. J.C.
Schuurman naar Zoetermeer kwam als tweede predikant van Wijk II, werd weer een
stap gezet op weg naar de huidige Wijkgemeente Oosterkerk. Wijk II werd verdeeld
in 2 secties. Sectie A kwam samen in de Morgensterkerk; sectie B van Wijk II hield
diensten in een gymzaal en later in het wijkcentrum van Meerzicht.
We kunnen ds. Iz. Kok beschouwen als de eerste predikant van onze wijk. Tijdens
zijn predikantschap werd de Ichthuskerk gebouwd. In de Ichthuskerk kwam ook het
Hervormde deel van de tegenwoordige Wijkgemeente Noord samen. Op 18
december 1981 werd het kerkgebouw in gebruik genomen in een dienst waarin ds.
Iz. Kok van onze wijkgemeente en ds. Pera van Ichthuskerk-West beiden
voorgingen. De tekst voor de prediking was Psalm 113 : 7 en 8 – “Die de geringe uit
het stof opricht, en de nooddruftige uit de drek verhoogt; om te doen zitten bij de
prinsen, bij de prinsen Zijns volks.”
Overigens was het aanvankelijk de bedoeling dat Zaal 4 van de Ichthuskerk zou
dienen als kerkruimte voor onze wijk. Er zijn echter nooit diensten in deze ruimte
gehouden. Toen de bouw van de kerk voltooid was, kwamen er al zo veel mensen
dat zaal 4 daar eenvoudig te klein voor was. Dat heeft geleid tot de wisselende
(morgen)diensten, waarin de wijken Ichthuskerk-Oost en Ichthuskerk-West (later
Wijkgemeente Noord) beurtelings dienst hadden om 09:00 uur en 10:30 uur.
Van 1984-1990 was ds. G.C. de Jong predikant van onze wijkgemeente, hoewel die
officieel nog steeds niet bestond: er was op dat moment nog steeds één
wijkgemeente (Wijk II) met twee predikanten.
 
Een zelfstandige wijkgemeente
Het duurde tot het predikantschap van ds. H. Veldhuizen (van 1991-1996) totdat Wijk
II gesplitst werd in twee zelfstandige wijken: op 1 januari 1995 werden de
wijkgemeenten Morgensterkerk (die sindsdien ook Hervormde Wijk 2 werd genoemd)
en Ichthuskerk-Oost (sinds die tijd ook wel Hervormde Wijk 4 genoemd) gevormd en
kwamen er dus twee zelfstandige kerkenraden. Van 1997-2005 was ds. A.A.A.
Prosman predikant van onze wijkgemeente, en sinds 2007 is ondergetekende dat.
Onze wijkgemeente heeft dus een gecompliceerde geschiedenis.
De actieve leden van Wijkgemeente Ichthuskerk-Oost kwamen uit alle geografische
wijken van Zoetermeer. In de beginperiode van onze wijkgemeente was er geen
duidelijk geografisch zwaartepunt te ontdekken in de herkomst van de kerkgangers.
Bij de nieuwe geografische indeling van de Hervormde wijkgemeenten in 1995 kreeg
Wijk 4 (Ichthuskerk-Oost) de opdracht om te werken onder de Hervormden in
Noordhove (postcode 2728), het noorden en oosten van Seghwaert (postcodes 2723
en 2727) en het noordelijk deel van De Leyens (postcodes 2725 en 2726). De
wijkgemeente kreeg dus een betrekkelijk kleine geografische basis in vergelijking met
de andere (oudere) wijkgemeenten. Mede daarom heeft de Centrale Kerkenraad van
de Hervormde Gemeente destijds aan onze wijkgemeente de opdracht gegeven om
te gaan werken onder de Hervormden die kwamen wonen in de nieuwste
nieuwbouwwijk van Zoetermeer, Oosterheem (postcode 2729) en daar een kerkelijke
gemeente op te bouwen.
De Ichthuskerk, destijds onze wijkkerk, stond niet in het geografische gebied van
onze wijkgemeente. Het kerkelijk werk in de wijk rondom het kerkgebouw werd
toevertrouwd aan Wijkgemeente 5 (Ichthuskerk-West), die tegenwoordig deel
uitmaakt van Wijkgemeente Noord. Dit beperkte onze wijkgemeente in de
missionaire mogelijkheden.
 
Missionair werk
De bouw van de wijk Oosterheem begon in december 2000. In oktober 2000 werden
Jurjen en Tineke de Groot als missionaire werkers in de wijk Oosterheem benoemd.
Op 14 september 2002 werd Perron 61 geopend, om van daar uit in Oosterheem
missionair werk te verrichten onder degenen die van het Evangelie vervreemd zijn of
er nooit mee in aanraking zijn gekomen. Dat project, ondersteund door de IZB (voor
Zending in Nederland), trekt veel belangstelling van gemeenten die eveneens met
missionair werk in hun omgeving willen beginnen of daar mee bezig zijn.
Na het vertrek van Jurjen en Tineke de Groot in 2005, waren Henk en Diekske
Boerman van 2006 – 2015 de stuwende krachten achter het Perronwerk. Erik
Verwoerd hield zich van 2008 – 2015 in het bijzonder bezig met het jongeren- en
tienerwerk van Perron. In 2015 moest het werk ingrijpend worden gereorganiseerd
en moest de personele bezetting worden ingekrompen. Sinds december 2015 is Arte
Havenaar aan het Perronwerk verbonden.
Op 23 maart 2008 (Eerste Paasdag) werd in het Oostpunt de eerste Perronmeeting
gehouden. Vanaf 21 augustus 2011 worden de Perronmeetings gehouden in de aula
van Basisschool de Oranjerie.
Na de opening van de Oosterkerk werd op die locatie Perron Centrum gesticht, de
naam voor het missionaire werk dat vanuit de Oosterkerk wordt gedaan.
 
Van Hervormde Gemeente naar Protestantse Gemeente
Op 17 januari 2012 werd de fusie tussen de Hervormde Gemeente en de
Gereformeerde Kerk van Zoetermeer formeel bekrachtigd. Daarmee werd onze
wijkgemeente een Hervormde Wijkgemeente binnen de Protestantse Gemeente
Zoetermeer. De Hervormde Morgenstergemeente, onze zustergemeente met wie we
veel van onze geschiedenis delen, heeft ervoor gekozen niet mee te gaan in de
fusie. Deze wijkgemeente is zelfstandig verder gegaan als Hervormde
Morgenstergemeente. Niettemin is de samenwerking met de Morgenstergemeente
blijven bestaan. Deze samenwerking komt onder meer tot uiting in de ruildiensten
van de predikanten (6 x per jaar) en het voortgaan van het gemeenschappelijke
jeugdwerk.
Tijdens een van de eerste vergaderingen van de Algemene Kerkenraad van de
Protestantse Gemeente Zoetermeer werd onder leiding van voorzitter Henk Willem
van Dorp het besluit genomen om over te gaan tot de bouw van een kerk in de
Oosterheem ten behoeve van onze wijkgemeente. De grond voor het kerkgebouw
was al voor het begin van de bouw van de wijk Oosterheem geschonken door
anonieme gevers. De grond lag op een geweldig mooie locatie: in het geplande
winkelcentrum van de wijk Oosterheem.
Op zaterdag 16 februari 2013 werd de eerste paal geslagen voor het nieuwe
multifunctionele kerkgebouw, ontworpen door Architectenbureau Roos en Ros uit
Oud-Beijerland. De kerk zou plaats moeten bieden aan ongeveer 350 kerkgangers.
Het kerkgebouw is ontworpen als een abstracte bakstenen sculptuur met glazen
insnedes en een aantal typische kerkelementen. Aan de kant van het centrum heeft
de kerk een grote ontmoetingshal gekregen. “Aan de zijde van het winkelcentrum is
de kerk laag en uitnodigend en gericht naar buiten. Zowel vanuit de centrumzijde als
de voorzijde is er een kruisteken zichtbaar. Vanaf de entree is er een centrale as die
uitkomt op het liturgisch centrum. Langzaam wordt het gebouw hoger en steeds
meer gericht op boven. In de kerkzaal stroomt het licht van boven naar binnen door
de lichtblauw gekleurde ramen in het dak”, aldus een toelichting op het ontwerp.
“Uitnodigend en gericht naar buiten…” Zo komt in het kerkgebouw iets van het
karakter van onze wijkgemeente naar voren.
Voor het slaan van de eerste paal opende wijkpredikant ds. E. van den Ham de
feestelijke bijeenkomst met het lezen van Psalm 127 en met gebed. Hij lichtte toe dat
de wijkgemeente vanuit het abc in Oosterheem present wil zijn: Aandacht voor God
en de Bijbel, Betrokken bij elkaar en de mensen om ons heen, Christus volgend.
Daarna volgde een korte toespraak van burgemeester Ch.B. Aptroot, waarbij hij
aangaf belang te hechten aan de maatschappelijke taken van de kerk.
Eenmaal op de bouwplaats namen enkele jonge en oudere gemeenteleden, een
betrokkene bij het Perron, een vertegenwoordiger van de algemene kerkenraad en
de burgemeester de touwen van een Hollandse heistelling in handen. Zij lieten op
ambachtelijke wijze de eerste paal in de grond zinken. Tegelijkertijd lieten kinderen
ballonnen op.
 
Van Ichthuskerk naar Pelgrimskerk
Vanwege het besluit van de Algemene Kerkenraad om de Ichthuskerk ingrijpend te
verbouwen ten behoeve van Wijkgemeente Noord, hield onze wijkgemeente op 22
september 2012 voor het laatst dienst in de Ichthuskerk. Vanaf zondag 29 september
t/m zondag 6 april 2013 werden de diensten van onze wijkgemeente gehouden in de
Pelgrimskerk (en enkele malen in de Oude Kerk). Het gaf behoorlijk wat onrust in de
gemeente. De verhuizing van Ichthuskerk naar Oosterkerk heeft veel energie gekost
en is niet zonder problemen verlopen. Een aantal gemeenteleden hebben de
overgang niet meegemaakt en hebben zich aangesloten bij andere wijkgemeenten,
vooral bij Wijkgemeente Oude Kerk en bij de Hervormde Morgensterkerk.
 
Van Pelgrimskerk naar Oosterkerk
Op vrijdag 11 april 2014 vond de oplevering van het kerkgebouw plaats en
overhandigde aannemingsbedrijf Huurman de sleutels aan vertegenwoordigers van
de Protestantse Gemeente Zoetermeer en van onze wijkgemeente. Daarmee werd
de periode van de kerkbouw afgesloten. Tijdens de bouw hebben vele vrijwilligers
meegewerkt aan de afwerking en inrichting van het kerkgebouw, van het aanbrengen
van de vloerverwarming tot en met het schilderen, behangen en inrichten van de vele
ruimten die het kerkgebouw biedt.
Op zondag 13 april 2014 om 9:30 uur vond de eerste kerkdienst plaats. De dienst
werd geleid door wijkpredikant ds. E. van den Ham en de verkondiging was uit
Genesis 28 : 17 – “Hoe ontzagwekkend is deze plaats! Dit is niets anders dan het
huis van God en de poort van de hemel.“
Met ingang van de opening van de Oosterkerk heeft onze wijkgemeente een nieuwe
naam gekregen. Voluit heten we nu “Hervormde Wijkgemeente Oosterkerk van de
Protestantse Gemeente Zoetermeer”. Een hele mond vol. We spreken gewoonlijk
over “Wijkgemeente Oosterkerk”, of over “Oosterkerkgemeente”.
De officiële opening van het kerkgebouw was op 21 juni 2014 in aanwezigheid van
tal van genodigden, w.o. de burgemeester van Zoetermeer en de preses van de
Generale Synode van de Protestantse Kerk in Nederland. De buurtbewoners kregen
een uitnodiging voor de open dag.
De bouw van de Oosterkerk heeft een periode ingeleid van groei van het aantal
kerkgangers van de wijkgemeente. Steeds meer leden van de gemeente wonen in
de wijk Oosterheem. Met Kerst 2016 werden 50 stoelen bij geplaatst, zodat de
capaciteit van de kerk is uitgebreid tot 400 zitplaatsen. Het kerkgebouw is bij velen in
de wijk Oosterheem bekend en er vinden vele activiteiten plaats. Die zijn niet alleen
gericht op de kerkgangers, maar regelmatig ook op de wijkbewoners.
 
Hoe verder?
Uit het voorafgaande kunnen we aflezen dat Wijkgemeente Oosterkerk voortdurend
een wijkgemeente in ontwikkeling is geweest. Klein begonnen als een scheut van
dezelfde stam waaruit ook de Hervormde Morgenstergemeente is ontstaan. Maar
van meet af aan gericht op- en “wonend” in de nieuwbouw van Zoetermeer. Je zou
haast zeggen: een gemeente die mee is getrokken met de bouwputten van
Zoetermeer!
Dat heeft het karakter van de wijkgemeente in hoge mate gevormd: niet in de eerste
plaats naar binnen gekeerd, maar zoekend naar wegen om het Evangelie bekend te
maken aan degenen die het niet (meer) kennen. De Naam van Jezus Christus staat
centraal als de door God geschonken Verlosser. De Gereformeerde traditie sterkt
ons in de concentratie op de Bijbel. Tegelijk zoeken we naar eigentijdse manieren
waarop we de rijkdom en de relevantie van Bijbel en traditie kunnen doorgeven.
Een gemeente die nog niet zo heel lang een zelfstandige wijkgemeente is en die in
2013 met de Oosterkerk een eigen plek in Oosterheem, de grootste wijk van
Zoetermeer, heeft gekregen.
Wat het belangrijkste is? Dat we zoeken naar de leiding van God. Die wordt soms
zichtbaar in de mogelijkheden die we krijgen. We hebben het gebed van Mozes
nodig: “Als Uw aangezicht niet meegaat, laat ons dan van hier niet verder trekken”
(Exodus 33 : 15). Laten we bidden om de weg te gaan die de Here God ons wijzen
wil, tot eer van Zijn Naam, tot opbouw van de gemeente en tot heil van onze naaste.
Ds. E. van den Ham

 
Voorgangers Wijk 4 -Ichthuskerk - Oosterkerk Voorgangers Wijk 4 -Ichthuskerk - Oosterkerk

G. Boer (27-03-1913 – 17-01-1973)  
wijkpredikant van 1969 - 31-10-1971.
Daarna werkte ds. Boer 2 dagen per week als bijstand in het pastoraat tot aan zijn overlijden op 17 januari 1973.
C. Blenk (10-02-1940)    evangelist van 01-08-1971 – 31-07-1974.
Iz. Kok (20-04-1930 – 09-08-1995) wijkpredikant van 20-05-1973 - 26-09-1982
G.C. de Jong (08-11-1949) wijkpredikant van 08-07-1984 – 01-04-1990
H. Veldhuizen (02-01-1937) wijkpredikant van 06-10-1991 – 21-01-1996
A.A.A. Prosman (07-01-1948) wijkpredikant van 12-10-1997 – 09-10-2005
E. van den Ham (27-08-1954) wijkpredikant van 24-06-2007 - heden